عضویت در سایت
 
 
تقویم
تعداد کل بازدیدها:49865

25 آذر 1396
 
 
دوره ها
 
 
داستان واژه ها
 
 
لیست داستان واژه ها » پیری و سستی

پیری و سستی

    تقریبا همه افرادی که مشغول فراگیری یک زبان بیگانه هستند از فرار بودن واژه ها گله دارند. یکی آنرا به ضعف حافظه اش نسبت می دهد و دیگری گرفتاریهایش را عامل آن می داند و...0ولی کمتر شنیده ایم که کسی بگوید روش یادگیری اش نادرست بوده است0اما اینکه روش صحیح یادگیری چیست و اسلوب علمی به حافظه سپردن واژه ها کدام است وظیفه ای است که به عهده ی معلمین محترم است، البته به شرط آنکه خود به آن واقف باشند 0 بدون شک همه ما برای حفظ کردن مثلاً شماره تلفنی، ارقام آنرا بخش بخش می کنیم و هر قسمت را به چیزی مثل سن کسی یا سال تولد شخصی و یا هرچیز دیگری مرتبط می کنیم و بدین ترتیب آنرا به سادگی به حافظه مان می سپاریم0در مورد واژه ها نیز می توانیم به همین منوال عمل کنیم و آنها را به واژه هایی مشابه ربط بدهیم 0مثلاً برای یادگیری واژهSPHERE  به معنی "کره"کافی است آنرا با واژه "سپهر"مرتبط کنیم 0قطعاً با بنده هم عقیده اید که برای حفظ کردن آن حتی یک بار دیگر هم نیاز به مرور ندارید، چه برسد به اینکه آنرا مکرراً یاد بگیرید و فراموش کنید. یا برای یادگیری واژه HEMIPLEGIA کافی است آنرا به چند بخش تقسیم کنیم. یکی پسوند –IA که در اینجا به معنی یک ناراحتی و بیماری است.  دیگر پیشوند HEMI- که به معنی نصف و نیم است و ریشه PLEG که با جابجائی   F و P (مثل پ و ف که در فارسی قابل جابجا شدن هستند مانند سپید و سفید) لغت فلج را به ذهن متبادر می کند. پس HEMIPLEGIA یعنی حالتی که در آن نیمی از بدن فلج است0 به این روش علمی تقویت حافظه و به خاطر سپردن مطالب MNEMONICS  گوئیم 0بدیهی است که برقراری چنین ارتباط هایی بین واژه ها همواره مقدور نیست0پس  باید به فکر روشی کلی تر وجامع تر باشیم وآن چیزی نیست به جز ETYMOLOGY یعنی ریشه شناسی . با فرا گرفتن ریشه ها و پیشوند ها و پسوند ها و تاریخچه لغات، نه تنها می توانیم آنها را به راحتی به حافظه مان بسپاریم و مطمئن باشیم که به سادگی فراموش نخواهند شد، بلکه بینش پیدا می کنیم یعنی به جای اینکه آنها را حفظ کنیم حس می کنیم.

    در این مقال به واژه هایی می پردازیم که از ریشه لاتین SENEX" " به معنی "پیر" و یا " پیرمرد" مشتق شده اند. بخشی از این ریشه که در واژه ها بکار می رود SEN- می باشد که در وهله اول سن و سال فارسی را تداعی می کند ، اینطور نیست؟

1-      SENILE :صفتی است که به معنی پیر و فرتوت می باشد. ممکن است شخص سالخورده باشد ولی SENILE  نباشد چرا که هنوز کنترل مشاعرش را دارد، دچار فراموشی نشده است و پارانویا به معنی شکاکیت و بد خیالی بر او مستولی نشده است. در واقع نشان دهنده ضعف جسمانی وفکری توام        می باشد.

2-      SENILITY : از لحاظ دستوری اسمی است که بر مبنای صفت SENILE ساخته شده است و طبیعتاً به معنی پیری و از کار افتادگی می باشد. از علائم آن می توان به فراموشی و بدخیالی و از دست دادن مشاعر اشاره نمود.

3-      SENESCENT : این واژه مرکب از دو بخش است که یکی ریشه SEN- و دیگری پسوند –ESCENT می باشد. این پسوند هر گاه  به ریشه ای اضافه شود به معنی " در حال شدن" و " آغاز چیزی " می باشد بنابراین معنی این واژه " در حال پیر شدن" است و یا به اصطلاح روزمره "پا به سن گذاشته" است.

4-      SENESCENCE : اسمی است که بر مبنای صفت قبلی ساخته شده و به معنی حالت کسی است که در حال پیر شدن است.

 

 

5-      SENIOR : به معنی برتر و بزرگتر و ارشد است و در حقیقت حالت تفضیلی ریشه SEN- می باشد. با واژه SENIOR ترکیباتی نیز ساخته می شود مثل:

الف) SENIOR CITIZEN : به معنی شخصی است که حدود 60 سال و بیشتر دارد و معمولاً بازنشسته است.

ب) SENIOR HIGH SCHOOL و یا SENIOR HIGH به معنی سیکل دوم دبیرستان است.( در مقابل JUNIOR HIGH SCHOOL به معنی سیکل اول دبیرستان )

ج) SENIOR MOMENT : که در واقع حالت طنزگونه ای دارد و به معنی لحظه ای است که شخص احساس می کند به دلیل بالا رفتن سن دارد دچار فراموشی می شود.

6-      SENIORITY : اسمی است بر مبنای واژه قبلی به معنی ارشدیت و بالاتر بودن مقام و سن.

7-      : SEÑOR در واقع مشتق از SENIOR به معنی برتر و مهمتر است و در زبان اسپانیایی به معنی آقا       می باشدو در انگلیسی به عنوان معادلی برای MR. ،SIR   و GENTLEMAN   بکار می رود.

8-      : SEÑORA مشتق از واژه قبلی و به معنی خانم می باشد و به عنوان معادلی برای MRS. ، LADY و   MADAM بکار میرود.

9-      SEÑORITA : مشتق از واژه های قبلی است و در زبان انگلیسی به عنوان معادلی برای .MISS به معنی دوشیزه بکار می رود.

10- : SENECTITUDE به معنی دوران پیری و کبر سن می باشد.

11- SENATE : به معنی مجلس سنا است ولی در واقع به معنی مجلس ریش سفیدان و پیران است.

 

 

     با فرا گرفتن ریشه ها و پیشوند ها و پسوندها قادر خواهیم خواهیم بود با تحلیل اجزاء واژه ها معنی لغاتی را که حتی در برخی از فرهنگ های بزرگ و معتبر هم یافت نمی شوند به راحتی دریابیم و به خاطر بسپاریم. مثل واژه تخصصی SENOPIA که مورد استفاده پزشکان است.

IA - : یکی از معانی چند گانه این پسوند بیماری و یا حالتی مربوط به بدن انسان است.

OP - مشتق از واژه یونانی PSŌ به معنی چشم است بنابراین –OPIA : یعنی مربوط چشم و بینایی و نهایتاً   SENOPIA به معنی آن است که گاهی در افراد پیر در مراحل اولیه آب مروارید به علت تورم عدسی ، دید نزدیک شخص بهبود می یابد. البته این واژه مترادفی دارد که GERONTOPIA است و در این واژه به جای SEN- لاتین از  GERONیا GERONTOS  یونانی به معنی پیر استفاده شده است.

     در مباحث بعدی به این ریشه یونانی و واژه های دیگری که بر مبنای آن وضع شده اند به تفصیل خواهیم پرداخت.

تا مقالی دیگر بدرود.

 
اخبار
 
 
پیوندهای مفید
 
 
 
کلیه حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به ترجمه همزمان می باشد